Kolajeni ni poroteyine iboneka cyane mu mubiri wawe kandi ishinzwe imiterere, gutuza no gukomera. Ifasha ingingo nyinshi, harimo imitsi n'imitsi, ndetse n'uruhu n'amenyo (1).
Mu gihe umubiri wawe ukora iyi poroteyine ukwayo, umusaruro wayo ugabanuka uko imyaka igenda ikura. Ariko, ushobora kubona kolajeni mu biribwa bivuye ku nyamaswa, harimo n'inka zororewe ubwatsi (1).
Kongeramo kolajeni bishobora guturuka ku nyamaswa zitandukanye, nk'inka, ingurube, n'inyamaswa zo mu mazi. Inka ni itsinda ry'amoko 10 arimo inka, inyamaswa zo mu bwoko bwa nyoni, imbogo zo muri Afurika, imbogo n'impala (1).
Guhabwa ubwatsi bivuze ko itungo rigomba kugaburirwa ubwatsi cyangwa ibyatsi gusa (usibye amata mbere yo konka) kandi rikemererwa kurisha mu gihe cyo gukura kugeza ribaye (2).
Iyo inka zigaburirwa ubwatsi, bivuze ko zemerewe gushaka ibiryo hirya no hino, nk'ibyatsi cyangwa ubwatsi.
Ubushakashatsi ku bantu no ku nyamaswa bwerekana ko kolajeni y’inka ishobora gufasha mu gukumira gutakaza amagufwa, kugabanya ibimenyetso byo gusaza k’uruhu, no kunoza ubuzima bw’ingingo (3, 4, 5).
Nubwo bimeze bityo ariko, kolajeni itangwa n’ibyatsi ishobora kuba nziza kurushaho, igafasha inyamaswa mu mibereho myiza kandi ikagabanya kwanduzwa n’ibinyabutabire, imiti yica udukoko n’imisemburo.
Nubwo uburyo bwo gushyira ibimenyetso ku byatsi bisanzwe butari mu mategeko, ibicuruzwa byemejwe n'ishyirahamwe ry'Abanyamerika ryita ku byatsi (AGA) bikomoka ku nyamaswa zitarigeze zivurwa na antibiyotike cyangwa imisemburo (6, 7).
Inka zororerwa ubwatsi zororwa neza kuko zifite umwanya muto kandi zishobora gutembera mu buryo bwihuse (8).
Mu buryo bunyuranye, inka zo mu rwuri zifite umwanya muto, ibyo bikaba byarateje icyorezo cy’indwara zirimo indwara ya mastite, bigatuma ikoreshwa ry’imiti yica udukoko ryiyongera (8).
Ikindi kandi, ibikorwa by'inka zororerwa ubwatsi birushaho kubungabunga ibidukikije. Ubushakashatsi bwagaragaje ko zikoresha ingufu nke kandi ko zigira ingaruka nke ku bidukikije ugereranyije n'ibikorwa byo mu nzu cyangwa mu rugo (8).
Kolajeni itangwa n'ibyatsi ishobora kugirira akamaro amagufwa yawe, uruhu, n'ingingo. Guhitamo kolajeni itangwa n'ibyatsi bitanga umusaruro mwiza ku buzima bw'inyamaswa ndetse n'ingaruka ku bidukikije.
Kimwe na kolajeni isanzwe y'inka, ubwoko bw'ingenzi bw'inyongeramusaruro za kolajeni zitangwa n'ibyatsi ni kolajeni na gelatin byahijwe.
Kolajeni y’ibyatsi igizwe n’urunigi ruto cyane rwa aside amine kandi irashonga cyane—bivuze ko ishonga byoroshye mu mazi. Mu by’ukuri, izi nyongeramusaruro zishobora gushonga mu binyobwa bishyushye n’ibikonje (9).
Mu buryo bunyuranye, gelatin itungwa n'ibyatsi ikomoka ku gushwanyagurika kw'igice cya kolajeni. Nubwo gelatin ifite imiterere ntoya kurusha kolajeni, uruhererekane rwayo rwa aside amine ni runini kuruta urwa kolajeni yahinzwe, bityo ishonga gusa mu bintu bishyushye (10).
Ubwo bwoko bubiri buboneka cyane cyane mu buryo bw'ifu, ariko hari n'udupira twa collagen twa hydrolyzed.
Kolajeni y’ibyatsi ikunze kongerwamo smoothies, ikawa cyangwa icyayi, mu gihe gelatin ikoreshwa cyane cyane mu gukora fudge cyangwa mu gukurura deseri n’isosi.
Bitandukanye na kolajeni iterwa n'ibyatsi, ikomoka ku nka, kolajeni yo mu mazi ikomoka ku mafi, ifi zo mu bwoko bwa shark, cyangwa jellyfish (11).
Kolajeni yo mu byatsi itanga cyane cyane kolajeni yo mu bwoko bwa I na III, ikunze kuboneka mu magufwa, uruhu, amenyo, imitsi, imitsi, n'imitsi y'amaraso, mu gihe kolajeni yo mu mazi itanga cyane cyane kolajeni yo mu bwoko bwa I na II, iboneka cyane cyane mu ruhu no mu magufwa.9, 11).
Byongeye kandi, kolajeni yo mu mazi inyurwa byoroshye kurusha izindi kolajeni zikomoka ku nyamaswa, ifite ibyago bike byo gukwirakwiza indwara, kandi ntabwo ishobora gutera ububyimbirwe (1, 9, 11).
Byongeye kandi, kolajeni yo mu mazi ni yo nzira yonyine ishobora kwanduza udukoko ishobora kuba nziza ku bantu birinda ibikomoka ku nyamaswa kubera impamvu z’idini cyangwa iz’umuntu ku giti cye (9, 11).
Ubwoko bw'ingenzi bw'inyongeramusaruro za kolajeni zitangwa n'ibyatsi ni kolajeni na gelatin byahiye. Ku batarya inyama z'inka cyangwa ngo bashake ubundi buryo, kolajeni yo mu mazi irahari.
Ariko, mu bihe bidasanzwe, hari abantu bashobora kugira ubwivumbure kuri kolajeni y'inka, ibi bikaba byatera ubwivumbure. Iyi ubwivumbure bushobora gushyira ubuzima mu kaga butuma inzira z'ubuhumekero zigabanuka mu buryo butunguranye, bigatuma guhumeka bigorana (11).
Nubwo bimeze gutyo, amagufwa y'inka aracyari imwe mu masoko akungahaye kuri gelatin, agize 23% by'umusaruro wa gelatin mu Burayi no muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bitewe n'ingaruka nke z'ubuzima bwayo (4).
Nta byago byanditse byo kurya kolajeni itunga ubwatsi. Ariko, hari abantu bashobora kuba bafite ubwivumbure kuri yo.
Muri iki gihe, inka zigomba kugaburirwa ubwatsi cyangwa ubwatsi gusa kandi zigahora zikoresha ubwatsi.
Nubwo inyungu za kolajeni itangwa n’ibyatsi zishobora gusa n’iza kolajeni isanzwe y’inka, ubu buryo butuma habaho umusaruro urengera ibidukikije ushyigikira imibereho myiza y’inyamaswa.
Ushobora gusanga ibikomoka kuri kolajeni byakuwe mu byatsi mu buryo bwa capsule n'ifu ushobora kongeramo mu binyobwa bishyushye n'ibikonje.
Gerageza ibi uyu munsi: Niba ushaka uburyo bushya bwo gukoresha ifu ya gelatin y’ibyatsi, iyi resept ya shokora ishyushye idafite isukari irakwiriye kugerageza.
Kolajeni ni poroteyine iboneka cyane mu mubiri wawe. Ifite akamaro kanini ku buzima n'akamaro, kandi kuyifata bishobora kugirira akamaro bamwe mu bantu.
Ibiryo inka irya bishobora kugira ingaruka zikomeye ku ntungamubiri z’inyama zayo. Iyi nkuru isobanura itandukaniro riri hagati y’ibyatsi n’ibinyampeke…
Collagen ni poroteyine iboneka cyane mu mubiri wawe, mu gihe gelatin ari yo collagen yangiritse. Iyi nkuru isuzuma ingingo z'ingenzi…
Ushobora kubona amata yororerwa mu byatsi mu iduka ry’ibiribwa, ariko se ni meza cyangwa ntangiza ibidukikije kurusha amata asanzwe? Iyi nkuru isuzuma ibijyanye n’ubuzima bwiza…
Gufata inyunganiramirire ya kolajeni bishobora kuba uburyo bworoshye kandi bufite akamaro bwo gufasha uruhu rwiza. Dore inyunganiramirire 11 nziza za kolajeni zo kunoza uruhu.
Utekereza gukoresha spray yo gusiga mu mazuru kugira ngo ubone urumuri rwinshi rw'impeshyi? Impuguke ntiziyisaba - hari ibyago byinshi bishobora guterwa n'ubu buryo bwo gusiga mu mazuru. Menya byinshi hano.
Peptides mu kwita ku ruhu si ibintu bitangaje gusa. Mbere yo kugura iki gicuruzwa, reka turebe icyo iki gikoresho gishobora gukora n'icyo kidashobora gukora.
Amavuta y'imbuto za rosehip akungahaye kuri vitamine zitunga uruhu na aside irike y'ingenzi. Dore ibyiza icyenda iyo ukoresheje amavuta ya rosehip ku maso.
Itara rya nijoro rishobora gufasha umwana wawe gutuza mu gihe asinzira buhoro buhoro. Dore amahitamo yacu y'amatara meza yo mu ijoro ku bana kugira ngo mwese mushobore gusinzira…


Igihe cyo kohereza: Kamena-01-2022

8613515967654

ericmaxiaoji